Ενα αναμμένο κερί αλλάζει αμέσως τη διάθεση ενός δωματίου. Το πόσο ωραία θα καεί όμως, πόσο θα κρατήσει και πόσο ασφαλές θα είναι δεν εξαρτάται μόνο από την ποιότητά του. Εξαρτάται και από μερικές μικρές συνήθειες που οι περισσότεροι από εμάς αγνοούμε.
Τι δείχνουν τα στοιχεία για τις πυρκαγιές από κεριά
Τα στοιχεία του Εθνικού Οργανισμού Πυροπροστασίας των ΗΠΑ, όπως τα δημοσιεύει η Υπηρεσία Πυροσβεστικής του Ιλινόις, δίνουν μια καθαρή εικόνα: περίπου 9.300 πυρκαγιές σε κατοικίες τον χρόνο ξεκινούν από κερί, με 86 θανάτους και 827 τραυματισμούς κατά μέσο όρο ετησίως.
Το πιο χρήσιμο εύρημα δεν είναι ο αριθμός, αλλά η αιτία. Σχεδόν τρεις στις πέντε πυρκαγιές από κεριά, δηλαδή το 58%, ξεκίνησαν επειδή κάτι που μπορούσε να καεί βρισκόταν πολύ κοντά στη φλόγα. Ενα 18% αφορούσε κεριά που είχαν μείνει χωρίς επίβλεψη. Το υπνοδωμάτιο συγκεντρώνει το 36% των περιστατικών, ενώ ο ύπνος σχετίζεται με το 11% των πυρκαγιών αλλά με το 30% των θανάτων.
Με άλλα λόγια, το πρόβλημα σπάνια είναι το ίδιο το κερί. Είναι η απόσταση από τα υφάσματα και η ώρα που το ξεχνάμε αναμμένο.
Το πρώτο άναμμα καθορίζει όλη τη ζωή του κεριού
Ο κανόνας που δίνει η National Candle Association είναι απλός: στο πρώτο άναμμα αφήνουμε το κερί να καεί μία ώρα για κάθε ίντσα διαμέτρου του, ώστε να λιώσει η επιφάνεια από άκρη σε άκρη. Ενα κερί 7 με 8 εκατοστά χρειάζεται δηλαδή περίπου τρεις ώρες.
Αν το σβήσουμε νωρίτερα, το κερί κρατάει μνήμη από εκείνη την πρώτη μικρή λιωμένη ζώνη και στη συνέχεια σκάβει ένα στενό τούνελ στο κέντρο, αφήνοντας άθικτο το κερί γύρω από τα τοιχώματα. Είναι ο πιο συνηθισμένος λόγος που ένα ακριβό κερί μοιάζει να τελείωσε στη μέση.
Το φυτίλι θέλει κόψιμο πριν από κάθε άναμμα
Πριν ανάψουμε, κόβουμε το φυτίλι στα 6 χιλιοστά περίπου, δηλαδή στο ένα τέταρτο της ίντσας. Οταν το φυτίλι μένει μακρύ, η φλόγα μεγαλώνει, τρεμοπαίζει και αφήνει καπνιά. Το κόψιμο διαρκεί δύο δευτερόλεπτα και είναι η μοναδική συντήρηση που χρειάζεται πραγματικά ένα κερί.
Τέσσερις ώρες καύση, δύο ώρες κρύωμα
Η ίδια πηγή συνιστά να μην καίγεται ένα κερί πάνω από τέσσερις συνεχόμενες ώρες και να το αφήνουμε να κρυώσει τουλάχιστον δύο ώρες πριν το ξανανάψουμε. Η παρατεταμένη καύση δημιουργεί συσσώρευση άνθρακα στο φυτίλι και υπερβολικά μεγάλη φλόγα. Στην πράξη, ένα βράδυ με το κερί αναμμένο από τις οκτώ ως τις έντεκα καλύπτει άνετα και τις δύο οδηγίες.
Πού το τοποθετούμε μέσα στο σπίτι
- Σε σταθερή, επίπεδη και ανθεκτική στη θερμότητα επιφάνεια, όχι σε ράφι που κουνιέται ή σε στενό περβάζι.
- Μακριά από κουρτίνες, χαρτικά, βιβλία, μαξιλάρια και ριχτάρια. Εκεί ξεκινά το 58% των περιστατικών.
- Μακριά από ρεύματα αέρα, ανεμιστήρες και κλιματιστικά. Το ρεύμα λοξεύει τη φλόγα, μαυρίζει το γυαλί και κάνει την καύση άνιση.
- Εκτός εμβέλειας από παιδιά και κατοικίδια, και πάντα σβηστό πριν βγούμε από το δωμάτιο ή πάμε για ύπνο.
Το υλικό: τι αλλάζει και τι όχι
Η National Candle Association σημειώνει ότι όλα τα κεριά καίγονται ουσιαστικά με τον ίδιο τρόπο και ότι κανένα κερί δεν έχει αποδειχθεί τοξικό ή επιβλαβές για την ανθρώπινη υγεία. Αυτό είναι χρήσιμο να το ξέρει κανείς, γιατί στο διαδίκτυο κυκλοφορούν πολλοί υπερβολικοί ισχυρισμοί προς όλες τις κατευθύνσεις.
Αυτό που πράγματι διαφέρει είναι η υφή, το σημείο τήξης και η συμπεριφορά του κάθε υλικού μέσα στο δοχείο. Τα κεριά σόγιας λιώνουν σε χαμηλότερη θερμοκρασία και γι’ αυτό συνήθως προσφέρονται μέσα σε βάζο, με μια πιο απαλή, κρεμώδη επιφάνεια. Σε ελληνικά εργαστήρια όπως τα χειροποίητα αρωματικά κεριά της kerino, το 100% φυτικό κερί σόγιας χρησιμοποιείται τόσο στις αρωματικές συλλογές όσο και στα ρεσώ, με δηλωμένη διάρκεια καύσης πέντε ωρών ανά τεμάχιο.
Το άρωμα, πάλι, δεν το κρίνουμε από την ένταση που έχει το κερί άσβηστο. Κρίνεται από το πώς απλώνει στον χώρο μετά τα πρώτα είκοσι λεπτά καύσης, όταν η λιωμένη επιφάνεια έχει φτάσει ως τα τοιχώματα.
Μια ρουτίνα τριών βημάτων
Για να μη χρειάζεται να θυμάται κανείς τα πάντα, αρκούν τρία βήματα. Πριν: κόβουμε το φυτίλι και ελέγχουμε τι υπάρχει σε ακτίνα τριάντα εκατοστών γύρω από το κερί. Κατά τη διάρκεια: κρατάμε την καύση μέσα στο τετράωρο και δεν αφήνουμε το δωμάτιο. Μετά: σβήνουμε με καπάκι ή με σβήστρα αντί να φυσήξουμε, ώστε να μη σκορπιστεί λιωμένο κερί, και αφήνουμε το βάζο να κρυώσει πριν το μετακινήσουμε.
Και ένα τελευταίο, πρακτικό
Οταν στο βάζο μείνει περίπου ένα εκατοστό κεριού, το κερί έχει τελειώσει τη δουλειά του. Συνεχίζοντας την καύση, το γυαλί ζεσταίνεται υπερβολικά και η φλόγα πλησιάζει πολύ στον πάτο. Ενα άδειο βάζο που θα πλυθεί με ζεστό νερό γίνεται εξαιρετικό δοχείο για πινέλα, κλιπ ή μικρά φυτά, και αυτός είναι ο πιο ήσυχος τρόπος να κρατήσει κάτι από το κερί μετά το τελευταίο του άναμμα.
Πηγές
- National Candle Association, Your Foolproof Guide to Burning a Candle Correctly. https://candles.org/your-foolproof-guide-to-burning-a-candle-correctly/
- National Candle Association, Elements of a Candle: Wax. https://candles.org/elements-of-a-candle-wax/
- Office of the Illinois State Fire Marshal, Home Candle Fires Fact Sheet. https://sfm.illinois.gov/content/dam/soi/en/web/sfm/about/divisions/arson/yfsip/documents/candlefactsheet.pdf