Ο πόνος στη μέση και στον αυχένα είναι από τους πιο συχνούς λόγους που κάποιος επισκέπτεται γιατρό. Τις περισσότερες φορές δεν κρύβει κάτι σοβαρό και βελτιώνεται μέσα σε λίγες εβδομάδες. Υπάρχουν όμως συγκεκριμένα σημάδια που οι υπηρεσίες υγείας ονομάζουν «red flags» και που δείχνουν ότι χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση. Σε αυτό το άρθρο βλέπουμε ποια είναι αυτά, πώς ξεχωρίζουν από τον συνηθισμένο μηχανικό πόνο και τι περιλαμβάνει μια αξιολόγηση.
Ο συνηθισμένος πόνος: μη ειδικός ή μηχανικός
Σύμφωνα με το Camden MSK του NHS, δεν είναι πάντα δυνατό να βρεθεί η αιτία του πόνου στη μέση, αλλά σπάνια πρόκειται για κάτι σοβαρό. Ο περισσότερος πόνος είναι «μη ειδικός», δηλαδή χωρίς προφανή αιτία, ή «μηχανικός», δηλαδή προέρχεται από τις αρθρώσεις, τα οστά ή τους μαλακούς ιστούς γύρω από τη σπονδυλική στήλη.
Αυτός ο τύπος πόνου συνήθως:
- αλλάζει ανάλογα με τη θέση του σώματος, για παράδειγμα μπορεί να ανακουφίζεται όταν κάθεστε ή ξαπλώνετε
- χειροτερεύει με την κίνηση, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι πρέπει να αποφεύγετε εντελώς να κινείστε, καθώς αυτό μπορεί να επιβαρύνει την κατάσταση
- μπορεί να εμφανιστεί ξαφνικά ή σταδιακά
- σχετίζεται μερικές φορές με κακή στάση, λάθος σήκωμα βάρους ή μικροτραυματισμό, όπως διάστρεμμα ή θλάση
- αρχίζει συνήθως να βελτιώνεται μέσα σε λίγες εβδομάδες
Η Mayo Clinic σημειώνει επίσης ότι ο περισσότερος πόνος στη μέση βελτιώνεται από μόνος του μέσα σε τρεις μήνες και ότι οι συνήθεις θεραπείες περιλαμβάνουν αντιφλεγμονώδη φάρμακα, θερμότητα ή πάγο και φυσικοθεραπεία.
Τα σημάδια που χρειάζονται άμεση εκτίμηση
Το Camden MSK συστήνει άμεση επικοινωνία με γιατρό ή με την αντίστοιχη υπηρεσία επειγόντων αν ο πόνος στη μέση συνοδεύεται από:
- μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα γύρω από τα γεννητικά όργανα ή τους γλουτούς
- δυσκολία στην ούρηση
- απώλεια ελέγχου της ουροδόχου κύστης ή του εντέρου
- πόνο στο στήθος
- πυρετό 38°C ή υψηλότερο
- ανεξήγητη απώλεια βάρους
- διόγκωση ή παραμόρφωση στην πλάτη
- πόνο που δεν βελτιώνεται με την ξεκούραση ή χειροτερεύει τη νύχτα
- πόνο που ξεκίνησε μετά από σοβαρό ατύχημα, όπως τροχαίο
Τα προβλήματα αυτά μπορεί να είναι ένδειξη κάποιας σοβαρότερης κατάστασης και πρέπει να ελέγχονται επειγόντως.
Τι εξετάζουν οι γιατροί: το ιστορικό
Η κατευθυντήρια σελίδα του NHS Sheffield για επαγγελματίες υγείας απαριθμεί στοιχεία του ιστορικού που αυξάνουν την υποψία σοβαρής πάθησης της σπονδυλικής στήλης. Ανάμεσά τους είναι το ιστορικό κακοήθειας, όσο παλιό κι αν είναι, η νέα εμφάνιση πόνου σε άτομα κάτω των 16 ή άνω των 50 ετών, η ανεξήγητη απώλεια βάρους, μια πρόσφατη σοβαρή ασθένεια ή σημαντική λοίμωξη και η μακροχρόνια χρήση κορτικοστεροειδών.
Στα συμπτώματα που καταγράφονται περιλαμβάνονται επίσης η σημαντική αδυναμία στο ισχίο ή στο γόνατο, το γενικευμένο νευρολογικό έλλειμμα, η προοδευτική παραμόρφωση της σπονδυλικής στήλης, ο πόνος που χειροτερεύει στην ανάπαυση, ο πυρετός με ρίγη και η γενική κακουχία.
Συμπίεση νωτιαίου μυελού και σύνδρομο ιππουρίδας
Δύο καταστάσεις ξεχωρίζουν στις οδηγίες. Στη συμπίεση του νωτιαίου μυελού, εκτός από τον πόνο στην πλάτη, μπορεί να εμφανιστούν αδυναμία στα πόδια, μούδιασμα στα άκρα, αστάθεια στο βάδισμα και αλλαγές στη λειτουργία των χεριών. Στο σύνδρομο ιππουρίδας τα χαρακτηριστικά είναι ο ριζιτικός πόνος και στα δύο πόδια, η κατακράτηση ή ακράτεια ούρων, η απώλεια αισθητικότητας γύρω από τον πρωκτό, η στυτική δυσλειτουργία και η ακράτεια κοπράνων.
Σε τέτοιες περιπτώσεις η αξιολόγηση γίνεται επειγόντως και όχι με προγραμματισμένο ραντεβού. Όταν ο κίνδυνος έχει αποκλειστεί ή η κατάσταση είναι σταθερή, οι νευροχειρουργοί σπονδυλικής στήλης είναι οι ειδικοί που εκτιμούν αν ένα πρόβλημα, όπως μια σύνθετη πάθηση του μυελού ή των νεύρων, χρειάζεται περαιτέρω αντιμετώπιση.
Τι περιλαμβάνει η αξιολόγηση
Σύμφωνα με το NHS Sheffield, οι περισσότερες πληροφορίες βγαίνουν από το ιστορικό. Ακολουθεί απλή επισκόπηση της πλάτης κατά την κίνηση και απλή νευρολογική εξέταση, όπως βάδισμα στις φτέρνες και στις μύτες και κάθισμα σε βαθύ κάθισμα. Όταν υπάρχουν red flags, ο έλεγχος μπορεί να περιλαμβάνει αιματολογικές εξετάσεις, απλή ακτινογραφία και, εφόσον κρίνεται αναγκαίο, μαγνητική τομογραφία.
Η Mayo Clinic επισημαίνει ότι είναι δύσκολο να εντοπιστεί η ακριβής αιτία του πόνου ακόμη κι όταν οι απεικονίσεις δείχνουν προβλήματα δίσκων ή οστεόφυτα. Εξετάσεις που γίνονται για άλλους λόγους συχνά δείχνουν προβολές ή κήλες δίσκων που δεν προκαλούν συμπτώματα και δεν χρειάζονται θεραπεία. Γι’ αυτό η εικόνα της μαγνητικής ερμηνεύεται πάντα μαζί με την κλινική εξέταση.
Πότε συζητείται το χειρουργείο
Η επέμβαση στη σπονδυλική στήλη σπάνια είναι απαραίτητη. Κατά τη Mayo Clinic, μπορεί να αποτελεί επιλογή όταν άλλες θεραπείες δεν έχουν αποδώσει και ο πόνος είναι αναπηρικός. Συχνά ο πόνος που κατεβαίνει στο πόδι οφείλεται σε πίεση νεύρων από κήλη δίσκου ή οστικές υπερπλασίες, και το χειρουργείο ανακουφίζει αυτόν τον πόνο καλύτερα από τον πόνο στη μέση. Πολλοί άνθρωποι εξακολουθούν να έχουν πόνο στη μέση και μετά την επέμβαση.
Πριν από οποιαδήποτε απόφαση, η ίδια πηγή προτείνει δεύτερη γνώμη από εξειδικευμένο γιατρό της σπονδυλικής στήλης, καθώς ο πόνος στη μέση και στο πόδι μπορεί να είναι σύνθετο ζήτημα που χρειάζεται ομάδα επαγγελματιών υγείας.
Συμπέρασμα
Τα περισσότερα προβλήματα της σπονδυλικής στήλης αντιμετωπίζονται συντηρητικά και βελτιώνονται με τον χρόνο. Η γνώση των προειδοποιητικών σημαδιών βοηθά να ξεχωρίσετε πότε αρκεί η υπομονή και η κίνηση και πότε χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση. Αν έχετε κάποιο από τα συμπτώματα που αναφέρθηκαν, μην περιμένετε και απευθυνθείτε σε γιατρό.
Πηγές
- Sheffield Aches and Pains (NHS Sheffield), Red flags in back pain – Sheffield Aches and Pains – Professionals. https://professionals.sheffieldachesandpains.com/pathways/mechanical-spinal-pain/red-flags-in-back-pain/
- Camden MSK (NHS), When to get immediate medical advice for back pain – Camden MSK. https://www.camdenmsk.co.uk/back/when-to-get-immediate-medical-advice-for-back-pain
- Beacon Health System (Mayo Clinic content), Back surgery: When is it a good idea?. https://www.beaconhealthsystem.org/library/articles/back-surgery-when-is-it-a-good-idea?content_id=ART-20048274
Αφήστε μια απάντηση