Μετά το σφράγισμα: ευαισθησία, μάσηση και πότε ανησυχούμε

Το σφράγισμα είναι από τις πιο συνηθισμένες οδοντιατρικές θεραπείες. Οι περισσότεροι ξέρουν ότι «κλείνει» μια τρύπα από τερηδόνα, λίγοι όμως ξέρουν τι να περιμένουν τις ώρες και τις ημέρες που ακολουθούν. Είναι φυσιολογικό να ενοχλεί λίγο το δόντι; Πότε μπορείτε να φάτε; Και ποια σημάδια σημαίνουν ότι πρέπει να ξαναδείτε τον οδοντίατρο; Παρακάτω θα βρείτε τι λένε για αυτά αξιόπιστοι οργανισμοί υγείας.

Γιατί η τερηδόνα δεν περιμένει

Σύμφωνα με το αμερικανικό Εθνικό Ινστιτούτο Οδοντιατρικής και Κρανιοπροσωπικής Έρευνας (NIDCR), τα βακτήρια του στόματος παράγουν οξύ όταν έρχονται σε επαφή με σάκχαρα και άμυλα από τροφές και ποτά. Το οξύ αφαιρεί μέταλλα από την αδαμαντίνη και στο σημείο μπορεί να εμφανιστεί μια λευκή κηλίδα, σημάδι πρώιμης τερηδόνας. Σε αυτό το στάδιο η αδαμαντίνη μπορεί να επανορθωθεί με μέταλλα από το σάλιο και με φθόριο, είτε από την οδοντόκρεμα είτε από εφαρμογή στο ιατρείο.

Όταν όμως η αδαμαντίνη υποχωρήσει και σχηματιστεί κοιλότητα, η βλάβη δεν αναστρέφεται. Τότε ο οδοντίατρος αφαιρεί τον αλλοιωμένο ιστό και αποκαθιστά το δόντι με σφράγισμα. Η Mayo Clinic αναφέρει ως συχνά συμπτώματα τον πονόδοντο, την ευαισθησία, τον πόνο με γλυκά, ζεστά ή κρύα, τις ορατές τρύπες και τις καφέ, μαύρες ή λευκές κηλίδες στην επιφάνεια του δοντιού. Όταν η φθορά είναι εκτεταμένη ή το δόντι έχει αποδυναμωθεί, μπορεί να χρειαστεί στεφάνη αντί για σφράγισμα.

Τι γίνεται στο ιατρείο και από τι φτιάχνεται

Το NHS εξηγεί ότι τα σφραγίσματα επισκευάζουν την τρύπα που άφησε η τερηδόνα και ότι υπάρχουν διάφοροι τύποι, όπως τα λευκά σφραγίσματα και το αμάλγαμα, ένα κράμα υδραργύρου, αργύρου, κασσίτερου και χαλκού. Ο οδοντίατρος επιλέγει τον τύπο που ταιριάζει σε κάθε περίπτωση. Η Αμερικανική Οδοντιατρική Εταιρεία (ADA) περιγράφει τις σύνθετες ρητίνες ως μείγμα με πληρωτικό υλικό από γυαλί ή χαλαζία, με καλή αντοχή σε μικρά και μεσαία σφραγίσματα, για μπροστινά και πίσω δόντια. Σημειώνει επίσης ότι η τοποθέτησή τους παίρνει συνήθως περισσότερο χρόνο από ένα μεταλλικό σφράγισμα, επειδή το δόντι πρέπει να μένει στεγνό.

Για όποιον θέλει να δει τη διαδικασία βήμα προς βήμα, ένα οδοντιατρείο στον Κορυδαλλό περιγράφει αναλυτικά πώς γίνεται το σφράγισμα δοντιού: εξέταση και ακτινογραφία, τοπική αναισθησία όταν χρειάζεται, απομόνωση του δοντιού, αφαίρεση της τερηδόνας, τοποθέτηση της ρητίνης σε στρώσεις που σκληραίνουν με ειδικό φως και τελική διαμόρφωση με στίλβωση. Κατά την ίδια περιγραφή, η θεραπεία ολοκληρώνεται συνήθως σε μία συνεδρία 30 έως 60 λεπτών.

Οι πρώτες ώρες: μούδιασμα και φαγητό

Η Cleveland Clinic σημειώνει ότι, αν δεν έχει χρησιμοποιηθεί καταστολή, μπορείτε να επιστρέψετε αμέσως στις καθημερινές σας δραστηριότητες. Μπορείτε επίσης να φάτε αμέσως χωρίς να βλάψετε το σφράγισμα. Είναι όμως προτιμότερο να περιμένετε να περάσει το μούδιασμα από την αναισθησία, ώστε να μη δαγκώσετε κατά λάθος το εσωτερικό του μάγουλου. Αν φάτε νωρίτερα, μασήστε αργά και προσεκτικά.

Ευαισθησία τις επόμενες ημέρες: τι θεωρείται φυσιολογικό

Κατά την Cleveland Clinic, μια ήπια ευαισθησία στο δόντι και μια ελαφριά ενόχληση στα ούλα γύρω από το σημείο είναι φυσιολογικές. Είναι προσωρινές και συνήθως υποχωρούν μέσα σε μία με δύο εβδομάδες. Για την ενόχληση μπορούν να βοηθήσουν τα κοινά παυσίπονα χωρίς συνταγή, πάντα σύμφωνα με τις οδηγίες του οδοντιάτρου ή του φαρμακοποιού σας.

Κάτι διαφορετικό είναι ο πόνος όταν δαγκώνετε. Όπως εξηγεί ο ίδιος οργανισμός, αυτό μπορεί να συμβαίνει όταν το νέο σφράγισμα επηρεάζει τον τρόπο που κλείνουν τα δόντια, δηλαδή τη σύγκλειση. Ο οδοντίατρος μπορεί να το διορθώσει αλλάζοντας ελαφρώς το σχήμα του σφραγίσματος. Αν λοιπόν νιώθετε ότι κάτι «δεν κάθεται σωστά» στο μάσημα, αξίζει να το αναφέρετε.

Πότε χρειάζεται να επικοινωνήσετε αμέσως με τον οδοντίατρο

Η Cleveland Clinic συστήνει άμεση επικοινωνία με τον οδοντίατρο αν:

• σπάσει το σφράγισμα,
• έχετε έντονο πόνο που δεν υποχωρεί με τα παυσίπονα,
• πρηστεί το πρόσωπο ή η γνάθος,
• εμφανίσετε πυρετό, ρίγη ή άλλα σημάδια λοίμωξης,
• νιώθετε έντονο πόνο που επιμένει αφού το δόντι έρθει σε επαφή με κάτι ζεστό ή κρύο, κάτι που μπορεί να δείχνει βλάβη στο νεύρο.

Ο ίδιος οργανισμός αναφέρει ότι ένας πονόδοντος που «χτυπάει» μπορεί να σημαίνει ότι η τερηδόνα έχει φτάσει στον πολφό, δηλαδή στο εσωτερικό του δοντιού. Σε αυτή την περίπτωση μπορεί να χρειαστεί απονεύρωση, θεραπεία κατά την οποία, όπως περιγράφει η Mayo Clinic, αφαιρείται ο προσβεβλημένος πολφός.

Πόσο κρατά ένα σφράγισμα και πώς το προστατεύετε

Κανένα σφράγισμα δεν κρατά για πάντα, όπως τονίζει η ADA. Η Cleveland Clinic αναφέρει διάρκεια ζωής από 10 έως 20 χρόνια, ανάλογα με το υλικό, ενώ η ADA σημειώνει ότι τα σύνθετα σφραγίσματα μπορεί να είναι λιγότερο ανθεκτικά από το αμάλγαμα και να χρειάζονται αντικατάσταση συχνότερα. Για κάθε δόντι ξεχωριστά, την εικόνα τη δίνει ο τακτικός έλεγχος.

Αυτό που βοηθά είναι οι ίδιες συνήθειες που προλαμβάνουν νέα τερηδόνα. Η Mayo Clinic και το NIDCR προτείνουν:

• βούρτσισμα με φθοριούχο οδοντόκρεμα τουλάχιστον δύο φορές την ημέρα,
• καθαρισμό ανάμεσα στα δόντια με οδοντικό νήμα ή μεσοδόντιο καθαριστικό,
• λιγότερα γλυκά τρόφιμα και ποτά και αποφυγή τροφών που κολλούν στα δόντια,
• αποφυγή του καπνού,
• επαγγελματικό καθαρισμό και τακτικό έλεγχο, ώστε τα προβλήματα να εντοπίζονται νωρίς.

Η Mayo Clinic αναφέρει επίσης τις προστατευτικές επικαλύψεις (sealants) στις μασητικές επιφάνειες των πίσω δοντιών ως μέτρο πρόληψης.

Με λίγα λόγια, μια ήπια ευαισθησία τις πρώτες ημέρες μετά από ένα σφράγισμα είναι συνήθως αναμενόμενη και περνά μόνη της. Ο πόνος στο δάγκωμα λύνεται από τον οδοντίατρο με διόρθωση του σφραγίσματος, ενώ ο έντονος ή επίμονος πόνος, το πρήξιμο και ο πυρετός θέλουν άμεση επικοινωνία μαζί του. Το κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την εξέταση από οδοντίατρο.

Πηγές

• Cleveland Clinic, Dental Fillings. https://my.clevelandclinic.org/health/treatments/17002-dental-fillings
• National Institute of Dental and Craniofacial Research (NIDCR), Tooth Decay. https://www.nidcr.nih.gov/health-info/tooth-decay
• Mayo Clinic, Cavities/tooth decay: Symptoms and causes. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/cavities/symptoms-causes/syc-20352892
• Mayo Clinic, Cavities/tooth decay: Diagnosis and treatment. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/cavities/diagnosis-treatment/dxc-20352898
• NHS, Dental treatments. https://www.nhs.uk/live-well/healthy-teeth-and-gums/dental-treatments/
• American Dental Association (MouthHealthy), Dental Filling Options. https://www.mouthhealthy.org/all-topics-a-z/dental-filling-options
• American Dental Association (MouthHealthy), Fillings (Tooth-Colored). https://www.mouthhealthy.org/all-topics-a-z/fillings-tooth-colored/