Η ξηρότητα του κόλπου είναι από τις πιο συχνές αλλαγές που φέρνει η εμμηνόπαυση, όμως πολλές γυναίκες διστάζουν να τη συζητήσουν. Τη θεωρούν κάτι αναπόφευκτο ή κάτι που «περνάει μόνο του». Στην πράξη, η ενόχληση συχνά επιμένει και μπορεί να επηρεάσει την καθημερινότητα, την αυτοπεποίθηση και τη σεξουαλική ζωή.
Υπάρχουν όμως απλά βήματα που βοηθούν και θεραπείες που μπορεί να προτείνει ο γιατρός. Παρακάτω θα βρείτε τι προκαλεί την ξηρότητα, πώς να ξεχωρίσετε τα προϊόντα που κυκλοφορούν και πότε είναι ώρα για ραντεβού.
Γιατί εμφανίζεται ξηρότητα στην εμμηνόπαυση
Η βασική αιτία είναι η πτώση των οιστρογόνων. Όταν τα επίπεδά τους μειώνονται, το τοίχωμα του κόλπου γίνεται πιο λεπτό και πιο ξηρό. Οι γιατροί περιγράφουν σήμερα αυτές τις αλλαγές με τον όρο «ουρογεννητικό σύνδρομο της εμμηνόπαυσης», γιατί δεν αφορούν μόνο τα γεννητικά όργανα αλλά και το κατώτερο ουροποιητικό.
Η εμμηνόπαυση δεν είναι η μόνη αιτία. Ξηρότητα μπορεί να εμφανιστεί και:
- στην εγκυμοσύνη και στον θηλασμό,
- με ορισμένα φάρμακα, όπως ορμονικά αντισυλληπτικά ή αντικαταθλιπτικά,
- μετά από υστερεκτομή, ιδιαίτερα όταν αφαιρούνται και οι ωοθήκες,
- μετά από θεραπείες για καρκίνο, όπως χημειοθεραπεία, ακτινοθεραπεία ή ορμονική θεραπεία,
- με αρωματισμένα σαπούνια, υγρά καθαρισμού ή κολπικές πλύσεις,
- σε παθήσεις όπως ο διαβήτης ή το σύνδρομο Sjögren.
Το κάπνισμα μειώνει την αιμάτωση της περιοχής και περιορίζει τη δράση των οιστρογόνων, γι’ αυτό κάνει τα συμπτώματα πιο πιθανά.
Τα συμπτώματα δεν αφορούν μόνο τον κόλπο
Η ξηρότητα σπάνια έρχεται μόνη της. Συχνά συνοδεύεται από:
- κάψιμο, φαγούρα ή πόνο μέσα και γύρω από τον κόλπο,
- πόνο στη σεξουαλική επαφή ή ελαφριά αιμόρροια μετά από αυτήν,
- συχνότερη ή πιο επιτακτική ανάγκη για ούρηση,
- ουρολοιμώξεις που επανέρχονται,
- αλλαγές στις κολπικές εκκρίσεις.
Καθώς αλλάζει η οξύτητα του κόλπου, αυξάνεται και ο κίνδυνος για κολπικές λοιμώξεις. Γι’ αυτό τα ενοχλήματα από το ουροποιητικό δεν πρέπει να αποδίδονται αυτόματα «στην ηλικία».
Λιπαντικά και ενυδατικά κόλπου: δεν είναι το ίδιο
Στο φαρμακείο θα βρείτε δύο βασικές κατηγορίες προϊόντων, που συχνά μπερδεύονται:
- Ενυδατικά κόλπου: εφαρμόζονται μέσα στον κόλπο ή γύρω από το αιδοίο κάθε μέρα ή κάθε λίγες μέρες. Στόχος τους είναι να διατηρούν τους ιστούς σε καλή κατάσταση, ανεξάρτητα από τη σεξουαλική επαφή.
- Λιπαντικά: χρησιμοποιούνται λίγο πριν από την επαφή, για να μειώσουν την τριβή και τον πόνο. Τα λιπαντικά με βάση το νερό είναι μια απλή πρώτη επιλογή.
Τα δύο μπορούν να χρησιμοποιηθούν μαζί. Αυτό που πρέπει να αποφεύγετε είναι οι κρέμες, οι λοσιόν και τα ενυδατικά που δεν προορίζονται για την περιοχή, γιατί μπορεί να προκαλέσουν ερεθισμό ή λοίμωξη.
Μικρές συνήθειες που κάνουν διαφορά
- Για το καθημερινό πλύσιμο προτιμήστε προϊόντα χωρίς άρωμα και αποφύγετε τις κολπικές πλύσεις.
- Δώστε χρόνο στη διέγερση πριν από την επαφή. Η έλλειψη διέγερσης είναι από μόνη της αιτία ξηρότητας.
- Η τακτική σεξουαλική δραστηριότητα, με ή χωρίς σύντροφο, αυξάνει την αιμάτωση και την ελαστικότητα των ιστών και μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη των συμπτωμάτων.
Πότε να κλείσετε ραντεβού με γυναικολόγο
Η αυτοφροντίδα βοηθά, αλλά δεν αρκεί πάντα. Αξίζει να δείτε γυναικολόγο όταν:
- η ξηρότητα κρατά μερικές εβδομάδες και τα απλά μέτρα δεν βοηθούν,
- επηρεάζει την καθημερινότητά σας,
- η επαφή παραμένει επώδυνη παρά τη χρήση λιπαντικού ή ενυδατικού,
- έχετε ασυνήθιστες εκκρίσεις, κάψιμο ή πόνο.
Αιμόρροια μετά την επαφή, ανάμεσα στις περιόδους ή μετά την εμμηνόπαυση χρειάζεται πάντα ιατρική εκτίμηση και δεν πρέπει να αποδίδεται χωρίς εξέταση στην ξηρότητα.
Πριν από το ραντεβού βοηθά να έχετε σημειώσει τι νιώθετε, από πότε και τι έχετε ήδη δοκιμάσει. Μια αναλυτική παρουσίαση για την ξηρότητα κόλπου κατά την εμμηνόπαυση μπορεί επίσης να σας δώσει ιδέες για τις ερωτήσεις που θέλετε να κάνετε.
Ποιες θεραπείες μπορεί να συζητηθούν
Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία, την ένταση των συμπτωμάτων και το ιατρικό ιστορικό. Όταν η ξηρότητα οφείλεται σε ορμονικές αλλαγές, ο γιατρός μπορεί να προτείνει οιστρογόνα σε χαμηλή δόση τοπικά, με τη μορφή κρέμας, κολπικού δισκίου ή δακτυλίου. Η επιλογή αυτή μπορεί να εξεταστεί ακόμη και σε γυναίκες που παίρνουν ήδη ορμονική θεραπεία από το στόμα ή με επιθέματα, αν η ξηρότητα επιμένει.
Οι ορμονικές θεραπείες δεν ταιριάζουν σε όλες. Γυναίκες με ιστορικό καρκίνου του μαστού, για παράδειγμα, χρειάζεται να συζητήσουν αναλυτικά τα οφέλη και τους κινδύνους με τον γιατρό τους. Υπάρχουν και άλλα συνταγογραφούμενα σκευάσματα, από το στόμα ή σε μορφή κολπικού υπόθετου, που εξετάζονται κατά περίπτωση.
Ορισμένα γυναικολογικά ιατρεία προσφέρουν επιπλέον θεραπεία με laser κόλπου, που δεν βασίζεται σε ορμόνες. Είναι μία ακόμη επιλογή ανάμεσα σε άλλες και, όπως όλες, έχει θέση μόνο μετά από εξέταση και συζήτηση με τον γιατρό.
Με λίγα λόγια
Η ξηρότητα του κόλπου στην εμμηνόπαυση είναι συχνή, έχει σαφή αιτία και υπάρχουν τρόποι να ανακουφιστεί. Τα ενυδατικά και τα λιπαντικά κόλπου, τα προϊόντα χωρίς άρωμα και η ανοιχτή συζήτηση με τον γυναικολόγο είναι τα πρώτα βήματα. Αν τα συμπτώματα επιμένουν, υπάρχουν θεραπείες που μπορούν να εξεταστούν με βάση το δικό σας ιστορικό. Δεν χρειάζεται να το ανέχεστε σιωπηλά.
Πηγές
- NHS, Vaginal dryness. https://www.nhs.uk/conditions/vaginal-dryness/
- Mayo Clinic, Vaginal atrophy – Symptoms and causes. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/vaginal-atrophy/symptoms-causes/syc-20352288
- Mayo Clinic, Vaginal dryness after menopause: How to treat it? https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/menopause/expert-answers/vaginal-dryness/faq-20115086
Αφήστε μια απάντηση