Μπουζί και δύσκολη εκκίνηση: τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοείς

Το πρωί γυρίζεις το κλειδί και η μηχανή αργεί να πάρει μπρος. Στο φανάρι νιώθεις ένα ελαφρύ τρέμουλο, και στο βενζινάδικο πηγαίνεις πιο συχνά από ό,τι παλιά. Για τον οδηγό ενός οικογενειακού αυτοκινήτου, αυτά τα μικρά σημάδια συχνά περνούν απαρατήρητα. Πολλές φορές όμως οδηγούν σε ένα μικρό εξάρτημα του κινητήρα, το μπουζί. Σε αυτόν τον οδηγό θα δεις πώς δουλεύει στην ανάφλεξη και ποια συμπτώματα δείχνουν ότι χρειάζεται έλεγχο.

Πώς δουλεύει το μπουζί στην ανάφλεξη

Σύμφωνα με την NGK SPARK PLUG, τα μπουζί είναι απαραίτητα για κάθε βενζινοκινητήρα. Αναφλέγουν το μίγμα αέρα-καυσίμου μέσα στον θάλαμο καύσης, δημιουργείται καύση και αυτή ωθεί τα έμβολα προς τα κάτω, δίνοντας τελικά δύναμη στο αυτοκίνητο. Η βασική αρχή σχεδιασμού, όπως σημειώνει ο κατασκευαστής, δεν έχει αλλάξει από τη δεκαετία του 1930: το μπουζί εξακολουθεί να είναι βιδωτό εξάρτημα.

Η υψηλή τάση φτάνει στο μπουζί μέσω του μπουζοκαλωδίου ή του πολλαπλασιαστή τύπου μολυβιού, που συνδέεται στον ακροδέκτη. Από εκεί μεταφέρεται στο άκρο σπινθηρισμού, όπου ο σπινθήρας περνά ανάμεσα στα ηλεκτρόδια. Κάθε φορά που αυτό συμβαίνει σωστά, ο κύλινδρος δουλεύει ομαλά. Όταν δεν συμβαίνει, το καταλαβαίνεις στην οδήγηση.

Από τι αποτελείται ένα σύγχρονο μπουζί

Η NGK περιγράφει ότι ένα μπουζί αποτελείται από σπείρωμα, μεταλλικό κέλυφος, ηλεκτρόδια και κεραμικό μονωτικό. Μερικά σημεία που αξίζει να ξέρεις:

• Ακροδέκτης: το σημείο όπου συνδέεται το καλώδιο υψηλής τάσης ή ο πολλαπλασιαστής.
• Κεραμικός μονωτήρας: στα περισσότερα σημερινά μπουζί είναι από οξείδιο του αργιλίου, με καλή θερμική αγωγιμότητα, μόνωση και αντοχή σε θερμικό και μηχανικό σοκ.
• Αντίσταση: μια κεραμική αντίσταση στο εσωτερικό περιορίζει τις ηλεκτρομαγνητικές παρεμβολές, ώστε να λειτουργούν απρόσκοπτα τα ηλεκτρονικά του οχήματος.

Ο κατασκευαστής αναφέρει επίσης ότι τα σημερινά μπουζί αντέχουν πολύ υψηλότερες τάσεις, πιέσεις και θερμοκρασίες σε σχέση με το παρελθόν. Αυτό εξηγεί γιατί η σωστή επιλογή τύπου για το συγκεκριμένο αυτοκίνητο έχει σημασία.

Δύσκολη εκκίνηση: όταν δεν φταίει μόνο η μπαταρία

Όταν το αυτοκίνητο δυσκολεύεται να πάρει μπρος, η πρώτη σκέψη είναι συνήθως η μπαταρία ή το άδειο ρεζερβουάρ. Η Champion Auto Parts επισημαίνει ότι η αιτία μπορεί να είναι και τα φθαρμένα μπουζί: αν δεν παράγουν τον σπινθήρα που ξεκινά την καύση, ο κινητήρας απλώς δεν θα ξεκινήσει. Αν λοιπόν η μπαταρία είναι σε καλή κατάσταση και το πρόβλημα επιμένει, αξίζει να ελεγχθεί η ανάφλεξη.

Αν θέλεις να δεις αναλυτικά τι είναι το μπουζί, από τα μέρη του μέχρι τα διαστήματα αλλαγής ανά υλικό, υπάρχει πλήρης οδηγός με συμπτώματα και διαγνωστικά.

Ρετάρισμα, τράνταγμα και ρελαντί που τρέμει

Κατά την Champion, ένας κινητήρας που διστάζει ή ρετάρει αντί να δουλεύει ομαλά μπορεί να έχει ελαττωματικά μπουζί, γιατί ακόμη και στιγμιαία διακοπή της καύσης επηρεάζει την απόδοση. Ένα βρώμικο μπουζί κάνει επίσης το ρελαντί να ακούγεται τραχύ, και μπορεί να νιώσεις κραδασμούς στο αυτοκίνητο.

Ο βρετανικός οργανισμός The AA περιγράφει το ρετάρισμα ως την κατάσταση όπου ένας ή περισσότεροι κύλινδροι δεν αναφλέγονται όπως πρέπει. Τα σημάδια που αναφέρει είναι:

• ασταθές ρελαντί
• νωθρή επιτάχυνση
• απρόσμενο σβήσιμο του κινητήρα
• αναμμένη ένδειξη ελέγχου κινητήρα
• ασυνήθιστος καπνός από την εξάτμιση

Ο ίδιος οργανισμός τονίζει ότι το ρετάρισμα δεν οφείλεται μόνο στα μπουζί. Μπορεί να προέρχεται από πολλαπλασιαστές, μπεκ, προβλήματα στο μείγμα αέρα-καυσίμου ή μηχανικές φθορές. Γι’ αυτό η σωστή διάγνωση είναι απαραίτητη.

Αυξημένη κατανάλωση και απώλεια ισχύος

Αν παρατηρείς ότι γεμίζεις πιο συχνά το ρεζερβουάρ με την ίδια χρήση, η Champion σημειώνει ότι μια απότομη πτώση της οικονομίας καυσίμου μπορεί να σχετίζεται με βρώμικα ή φθαρμένα μπουζί. Το ίδιο ισχύει όταν το αυτοκίνητο έχει χάσει τη ζωντάνια του: ένα μπουζί που δεν δίνει αποτελεσματικό σπινθήρα κάνει την επιτάχυνση πιο νωθρή. Σε ένα οικογενειακό αυτοκίνητο, που συχνά κουβαλά φορτίο και επιβάτες, αυτό γίνεται πιο εύκολα αισθητό στις ανηφόρες και στις προσπεράσεις.

Τι κάνεις όταν δεις τα σημάδια

Ο AA προτείνει μερικούς αρχικούς ελέγχους: άκουσε για ασυνήθιστους θορύβους ή κραδασμούς, έλεγξε μπουζί και πολλαπλασιαστές για φθορά και βεβαιώσου ότι τα μπεκ και τα φίλτρα είναι καθαρά. Για ακριβή αιτία, ο μηχανικός με διαγνωστικό εξοπλισμό μπορεί να εντοπίσει τι ακριβώς προκαλεί το πρόβλημα.

Η Champion προσθέτει ότι τα περισσότερα προβλήματα από φθαρμένα μπουζί διορθώνονται σχετικά εύκολα. Αν όμως συνεχίσεις να οδηγείς με βρώμικα μπουζί, μπορεί να καταλήξεις σε σοβαρότερες και πιο ακριβές βλάβες.

Συμπερασματικά, η δύσκολη εκκίνηση, το τρεμάμενο ρελαντί και η αυξημένη κατανάλωση δεν είναι απλές ενοχλήσεις. Είναι πληροφορίες που σου δίνει ο κινητήρας. Ένας έγκαιρος έλεγχος της ανάφλεξης κρατά το αυτοκίνητο αξιόπιστο για τις καθημερινές διαδρομές της οικογένειας.

Πηγές

• NGK SPARK PLUG (Niterra), Μπουζί. https://www.ngkntk.com/gr/newsroom/feature/dach-14/i-apodomisi-toy-mpoyzi-ola-ta-simantika-stoicheia-poy-eggyontai-omali-anaflexi/
• Champion Auto Parts, Symptoms Of Bad Spark Plugs. https://www.championautoparts.com/Parts-Matter/automotive-repair-and-maintenance/fouled-spark-plugs.html
• The AA, What happens when an engine misfires?. https://www.theaa.com/breakdown-cover/advice/engine-misfire