Τι κάνετε τις πρώτες μέρες αφού βρείτε ογκίδιο στο στήθος

Πολλές γυναίκες ανακαλύπτουν μια διόγκωση στο στήθος τυχαία, στο ντους, την ώρα που ντύνονται ή πριν κοιμηθούν. Η πρώτη αντίδραση είναι σχεδόν πάντα ο φόβος, και είναι απολύτως φυσιολογικό να ανησυχήσετε. Το πιο χρήσιμο που μπορείτε να κάνετε όμως είναι να μετατρέψετε την ανησυχία σε μερικά απλά και οργανωμένα βήματα, μέχρι να σας δει γιατρός.

Παρακάτω θα βρείτε τι αξίζει να κάνετε τις πρώτες ημέρες, τι να σημειώσετε, πότε ο έλεγχος δεν πρέπει να καθυστερήσει και πώς να προετοιμαστείτε, ώστε η επίσκεψη να είναι όσο πιο χρήσιμη γίνεται.

Οι περισσότερες διογκώσεις δεν είναι καρκίνος, αλλά όλες θέλουν έλεγχο

Οι καλοήθεις παθήσεις του μαστού είναι πολύ συχνές και οι περισσότερες γυναίκες θα εμφανίσουν κάποια από αυτές σε μια φάση της ζωής τους. Πολλές διογκώσεις οφείλονται σε κύστεις, δηλαδή συλλογές υγρού μέσα στον μαστό, σε ίνωση του ιστού ή σε ινοαδένωμα, έναν συχνό καλοήθη όγκο. Στις γυναίκες που δεν έχουν φτάσει ακόμη στην εμμηνόπαυση, κάποια ογκίδια σχετίζονται με την περίοδο και υποχωρούν μέχρι το τέλος του κύκλου.

Αυτό δεν σημαίνει ότι μπορείτε να κρίνετε μόνες σας τι είναι. Ορισμένες καλοήθεις αλλαγές μοιάζουν με τον καρκίνο και χρειάζονται πρόσθετες εξετάσεις για να ξεκαθαρίσει η διάγνωση. Γι’ αυτό η σωστή στάση είναι ψυχραιμία χωρίς αναβολή: δεν πανικοβάλλεστε, αλλά ούτε αφήνετε το θέμα να περάσει.

Τι να σημειώσετε από την πρώτη μέρα

Πριν φτάσετε στο ιατρείο, κρατήστε μερικές σύντομες σημειώσεις στο κινητό ή σε ένα χαρτί. Θα σας βοηθήσουν να απαντήσετε με ακρίβεια στις ερωτήσεις του γιατρού, ακόμη κι αν το άγχος της στιγμής σας κάνει να ξεχάσετε λεπτομέρειες:

• πότε και πώς βρήκατε τη διόγκωση και σε ποιο σημείο του στήθους ή της μασχάλης βρίσκεται,
• αν από τότε έχει αλλάξει σε μέγεθος ή στην αίσθηση που δίνει,
• σε ποια φάση του κύκλου σας τη βρήκατε, αν έχετε ακόμη περίοδο,
• αν προσέξατε υγρό από τη θηλή, θηλή που γύρισε πρόσφατα προς τα μέσα ή αλλαγές στο δέρμα, όπως βαθουλώματα ή ζάρωμα,
• αν είχατε πρόσφατα κάποιο χτύπημα στο στήθος,
• ποια φάρμακα, ορμονικά σκευάσματα ή συμπληρώματα παίρνετε,
• αν υπάρχει στην οικογένειά σας ιστορικό καρκίνου του μαστού ή άλλου καρκίνου.

Η σημείωση της φάσης του κύκλου βοηθά τον γιατρό να εκτιμήσει το εύρημα, δεν είναι όμως λόγος να μεταθέσετε το ραντεβού.

Πότε το ραντεβού δεν πρέπει να περιμένει

Κάθε νέα διόγκωση αξίζει να ελεγχθεί. Ορισμένα χαρακτηριστικά όμως κάνουν τον έλεγχο πιο επείγοντα, και σε αυτές τις περιπτώσεις κλείστε ραντεβού το συντομότερο:

• η διόγκωση είναι καινούργια και είναι σκληρή ή δεν μετακινείται,
• δεν έχει υποχωρήσει μετά από 4-6 εβδομάδες ή έχει αλλάξει σε μέγεθος ή σε υφή,
• το δέρμα του μαστού έχει βαθουλώματα, ζάρωμα, κρούστα ή αλλαγή χρώματος, όπως κοκκίνισμα,
• βγαίνει υγρό από τη θηλή, ιδιαίτερα αν είναι αιματηρό,
• η θηλή γύρισε πρόσφατα προς τα μέσα,
• εμφανίστηκε νέα διόγκωση στη μασχάλη ή μια υπάρχουσα μεγαλώνει.

Ο έλεγχος έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία όταν η διόγκωση εμφανίζεται μετά την εμμηνόπαυση.

Τι να πάρετε μαζί σας στο ραντεβού

Μια καλή προετοιμασία κάνει την επίσκεψη πιο ουσιαστική και σας γλιτώνει από την αίσθηση ότι ξεχάσατε να ρωτήσετε κάτι σημαντικό. Πάρτε μαζί σας:

• τις σημειώσεις σας και τη λίστα με τα φάρμακα και τα συμπληρώματα που παίρνετε,
• προηγούμενες μαστογραφίες, υπερήχους και τα πορίσματά τους, ακόμη κι αν έγιναν σε άλλο διαγνωστικό κέντρο, ώστε να γίνει σύγκριση,
• γραμμένες τις ερωτήσεις σας, για παράδειγμα ποιες εξετάσεις χρειάζεστε και με ποια σειρά, πότε θα έχετε τα αποτελέσματα και αν θα χρειαστεί επανέλεγχος.

Αν σας ζητηθεί μαστογραφία, την ημέρα της εξέτασης μη βάλετε αποσμητικό, αντιιδρωτικό, πούδρα, λοσιόν ή κρέμα στις μασχάλες και στο στήθος. Ένα ρούχο δύο κομματιών διευκολύνει την προετοιμασία, γιατί θα χρειαστεί να βγάλετε την μπλούζα και το σουτιέν.

Τι περιλαμβάνει ο έλεγχος στο ιατρείο

Η εκτίμηση ξεκινά με κλινική εξέταση των μαστών και των μασχαλών. Αν η αιτία δεν είναι ξεκάθαρη, ακολουθεί απεικόνιση, συνήθως μαστογραφία ή υπέρηχος, και σε ορισμένες περιπτώσεις μαγνητική τομογραφία. Αν χρειαστεί, γίνεται βιοψία: με μια βελόνα λαμβάνεται δείγμα κυττάρων από το εύρημα για εξέταση. Η βιοψία γίνεται με την ασθενή ξύπνια και με φάρμακα που περιορίζουν την ενόχληση ή τον πόνο. Τα αποτελέσματά της χρειάζονται συνήθως μερικές ημέρες, περίπου μία εβδομάδα.

Ο μαστολόγος είναι ο γιατρός που ασχολείται με τις παθήσεις του μαστού και μπορεί να εκτιμήσει το εύρημα συνολικά, από την ψηλάφηση μέχρι τα αποτελέσματα των εξετάσεων. Αν θέλετε να δείτε πιο αναλυτικά πώς εκτιμάται ένα ογκίδιο μαστού και ποιες είναι οι πιο συχνές αιτίες του, αξίζει να το διαβάσετε πριν από το ραντεβού, ώστε να ξέρετε τι να ρωτήσετε.

Όταν το πόρισμα γράφει όρους που δεν καταλαβαίνετε

Στα πορίσματα της μαστογραφίας και του υπερήχου συναντά κανείς συχνά τεχνικούς όρους, που διαβασμένοι μόνοι τους μπορεί να τρομάξουν. Αν δείτε για παράδειγμα τον όρο μόρφωμα μαστού, μη βιαστείτε να βγάλετε συμπεράσματα από μία λέξη ούτε να αναζητήσετε μόνες σας τη διάγνωση στο διαδίκτυο. Ζητήστε από τον γιατρό να σας εξηγήσει τι σημαίνει το εύρημα για τη δική σας περίπτωση και ποιο είναι το επόμενο βήμα.

Η ανακάλυψη μιας διόγκωσης στο στήθος φέρνει φυσικά άγχος. Τις περισσότερες φορές η αιτία αποδεικνύεται καλοήθης, η απάντηση όμως έρχεται μόνο με την εξέταση. Κλείστε ραντεβού, κρατήστε τις σημειώσεις σας και πηγαίνετε με τις ερωτήσεις σας έτοιμες. Έτσι οι πρώτες μέρες γίνονται διάστημα προετοιμασίας και όχι απλώς αναμονής.

Πηγές

• NHS, Breast lump. https://www.nhs.uk/conditions/breast-lump/
• Mayo Clinic, Breast lumps: When to see a doctor. https://www.mayoclinic.org/symptoms/breast-lumps/basics/when-to-see-doctor/sym-20050619
• Memorial Sloan Kettering Cancer Center, If You Find a Lump in Your Breast, Here’s What To Do Next. https://www.mskcc.org/news/if-you-find-lump-your-breast-heres-what-do-next
• Susan G. Komen, What to Do If You Find a Lump. https://www.komen.org/breast-cancer/screening/what-to-do-if-you-find-a-lump/
• American Cancer Society, Non-cancerous Breast Conditions. https://www.cancer.org/cancer/types/breast-cancer/non-cancerous-breast-conditions.html
• American Cancer Society, 7 Things to Know About Getting a Mammogram. https://www.cancer.org/cancer/types/breast-cancer/mammogram-tips-infographic/7-things-to-know-about-getting-a-mammogram-text-alternative.html